جملهء آنها عايشه بود مكرّر مىگفته : « اقتلوا نعثلا لعن اللّه نعثلا » « 1 » و از جملهء لاعنين بر عثمان در حال حياتش عبد اللّه بن مسعود است « 2 » ، و غير او كه بر عارفان به اخبار ظاهر است و معاويه لعن مىكرد على بن ابى طالب و حسنين - ع - را و ايشان در عراق زنده بودند . و او در شام بر منابر « 3 » و در قنوت نمازها لعن مىكرد . و ابو بكر و عمر « سعد بن عباده » را در حال حياتش لعن مىكردند ، و از او برائت مىجستند ، و از مدينه اخراجش كردند « 4 » . و عمر ، خالد بن وليد « 5 » را به سبب قتل مالك « 6 » بن نويره لعنت مىكرد . و هميشه لعن در ميان مسلمين فاش و متعارف بوده هرگاه از كسى معصيتى مىديده‌اند كه باعث لعن و برائت مىشده . و اگر اينكه زيد را براى خاطر عمرو بايد محافظت نمود و لعن نكرد امر معتبرى مىبود ، بايست جانب صحابه را در باب اولادشان پاسدارى كنند ، و براى خاطر سعد بن ابى وقاص ، عمر بن سعد را كه قاتل امام حسين - ع - است لعن نكنند . و يزيد را براى خاطر معاويه كارى نداشته باشند ، و براى رعايت عمر بن الخطاب ، عبيد اللّه « 7 » پسرش را كه قاتل هرمزان و محارب با على بن ابى طالب - ع - است در صفين ، لعنت نكنند . و اگر امساك از عداوت كسى كه معادات با خدا كرده باشد از اصحاب رسول - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم - حفظ جانب پيغمبر و متابعت آن حضرت مىبود و

--> ( 1 ) . در معنى « نعثل » گفته‌اند : إمّا رجل يهودى ، او الشيخ الاحمق ، او رجل طويل اللحية بمصر . ( 2 ) . نك : المسترشد 222 . ( 3 ) . عقد الفريد ، ج 2 / 300 ، النصائح الكافية 105 ، الغدير ج 2 / 102 . ( 4 ) . كتاب الرد على المتعصب العنيد ، 95 . ( 5 ) . و پيامبر ( ص ) پس از آگاه شدن از جنايت ديگر خالد كه قبيله « بنى جذيمه » را پس از دادن مواثيق و پيمانها از دم تيغ گذرانيده بود ، فرمود : اللهم انّى أبرأ اليك مما صنع خالد بن وليد : خدايا من از عمل او ، تبرّى مىجويم . نك : سيره ابن هشام ، ج 2 / 420 . ( 6 ) . مشروح اين واقعه دلخراش در شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد ج 17 / 214 - 222 ، اصابه ج 3 / 357 ، مرآت الجنان ج 1 / 62 ، الغدير ج 7 / 165 ، و ساير منابع مذكور است . ( 7 ) . تاريخ‌نويسان ، مشروح اين طغيان و قتل افراد بىگناه را آورده‌اند . نك : اسد الغابه 2 / 342 .